Zo ga je om met conformisten: ‘neem de ander serieus’

Zo ga je om met conformisten: ‘neem de ander serieus’

Ik heb onderstaand artikel geschreven na het lezen van dit ontzettend suggestieve en manipulatieve misleidende artikel van het RTL nieuws, waarin ze opnieuw een aanval doen op de zogenaamde ‘complotdenkers’. Een aanval op een extreem smerige listige manier door middel van ‘storytelling’ om een real life scenario na te bootsen en zo de goedgelovige conformisten in deze samenleving voer te geven en te “helpen” (indoctrineren) met het afslaan van elk kritisch geluid. Mijn artikel is geschreven op exact dezelfde manier, alleen omgekeerd. Zo zie je maar hoe makkelijk het is om mensen vanuit een bepaalde hoek te laten kijken en ze achter je te krijgen. Alle mainstream kanalen maken zich hier schuldig aan

Zo ga je om met conformisten

In tijden van crisis vindt Staatspropaganda vaker weerklank. Nu ook weer rond het coronavirus. Wat als iemand in je directe omgeving dingen verkondigt die in jouw ogen de grootste kul zijn? Hoe ga je daarmee om?

Een van de beste vriendinnen van Maria*  (37) gelooft in zaken die zij zelf moeilijk serieus kan nemen. “Ze was altijd al een conformist. Vroeger geloofde ze al in de televisie, maar toen was het meer een hobby. Nu komt ze met de meest bizarre bizarre verhalen over van alles en nog wat en beheerst het haar hele leven. Met de coronacrisis is het veel erger geworden, merk ik. Ze noemt het dan ook een “pandemie”, zegt dat mensen massaal moeten luisteren naar politici die het beste met ons voor hebben en dat ze ons alleen maar willen beschermen. 

Zelbeschermingsmechanisme

Gedragswetenschapper I.K. Bestaniet deed jarenlang onderzoek naar conformisme. Volgens hem is het iets wat vooral in stressvolle situaties naar de oppervlakte komt, zo ook nu met de coronacrisis. “Je ziet het vaker bij grote gebeurtenissen die de wereld op zijn kop zetten, kijk maar na de moord op Kennedy en na 9/11. Het is een reactie op angst en crisis. Een soort zelfbeschermingsmechanisme. Als we in een dreigende situatie zitten, proberen mensen zichzelf te kalmeren door hun kop in het zand te steken,  en het conformeren aan wat de Autoriteiten dan ook maar verzinnen is daar een manier voor, net als religie. Er is totaal geen wantrouwen en zelfs volledige overgave aan de grillen van mensen op machtposities. Zo geloven mensen heilig in de door de Autoriteiten voorgeschreven werkelijkheid. 

Rol van internet

Conformisme is iets van alle tijden, zegt Bestaniet, maar internet legt de drempel gelukkig wat lager om wat meer informatie tot je beschikking te krijgen. “Als je vroeger heilig overtuigd was dat vaccinaties volkomen veilig zijn, ging je naar je Huisarts en die bevestigde dat gewoon. Nu ga je op internet kijken en heb je toegang tot informatie die een volledig verhaal vertellen. Zo kun je betere keuzes maken. Ook heb je nu meer ervaringsdeskundigen en lotgenoten waar je online mee kan praten. Vroeger geloofde je gewoon direct wat de kranten en het 8 uur journaal je vertelde. Als je dat allemaal exact na kon praten hoorde je erbij.”

Dat merkt ook Sofia* (58). Haar dochter Anna houdt er nogal conformistische manier van leven op na, en kijkt heel veel televisie. Dat minister Hugo de Jonge miljoenen geeft aan een louche bedrijf wat in record tempo een veilige vaccinatie zou kunnen maken die “de wereld zal redden van dit levensgevaarlijke virus”, zij gelooft het. Ze gelooft de gekste dingen na het horen van persconferenties van NLP Tovenaar Mark Rutte en het lezen van dagbladen die alleen maar inzetten op herhalen herhalen en nog eens herhalen van die propaganda. Ze heeft veel contacten die hetzelfde denken, ze zoeken elkaar ook op. Het concept ‘filterbubbel’ en censuur begrijpt ze niet – dat daardoor alles wat ze op tv ziet, in de krant en op internet leest haar kritisch denkvermogen ernstig aantast en er een voorgeschreven werkelijkheid in haar hoofd geplant wordt. 

Discussies

In het begin ging Sofia de discussie nog aan met haar dochter, maar dat is ze beu. “Het leidt altijd tot cognitieve dissonantie en ruzie”. Soms laat ik haar maar gewoon praten, dan heb ik geen zin om de confrontatie aan te gaan. Ze voelt zich heel snel aangevallen. Ze verspreidt op facebook al die propaganda als een papegaai, en rapporteert mensen die anders durven te denken en wel kritisch durven te zijn. Als die mensen dan té goede argumenten hebben blokkeert ze die mensen gewoon. Dan is ze beledigd. 

Zelf reageert Sofia ook weleens op de berichten van Anna, ‘als ze weer eens propaganda deelt waarvan allang bewezen is dat dat niet klopt’. “Dan wordt ze heel kwaad, dat ik haar ten overstaan van anderen voor schut zet. Laatst zei ze: ‘maar je weet wel dat alle media in nederland onafhankelijk zijn he?  Kreeg ik een heel verhaal over eerlijke journalistiek, objectiviteit en journalisten met lef. Dan zeg ik: ‘Anna, met een paar simpele zoektermen kun je helemaal zelf bekijken hoe alle westerse media in handen zijn van een handjevol onvoorstelbaar rijke machten. Verstopt achter vage bedrijven en gelinkt aan multinationals met  NGO’s in de voorhoede om de voorgeschreven werkelijkheid massaal te programmeren.”  Maar het komt gewoon niet aan. 

maar over bijvoorbeeld voetbal uitslagen kunnen ze moeilijk gaan liegen natuurlijk

Ook Maria vindt het lastig om de beweringen van haar vriendin te weerleggen. “De mainstreammedia spreekt soms echt wel de waarheid, dus je kunt niet altijd álles propaganda noemen. In dat opzicht lijkt het soms een beetje op religie: bewijs maar eens wat propaganda is en wat niet, dat lukt niet altijd” Om dezelfde reden vindt Bestaniet het onterecht om conformisten weg te zetten als naïeve schapen. “Ik sta er zelf ook nog regelmatig van te kijken hoe mensen in godsnaam sommige mainstream berichten nog  kunnen geloven maar over bijvoorbeeld voetbal uitslagen kunnen ze moeilijk gaan liegen natuurlijk. Je kunt ook te ver gaan in het zoeken tussen alternatief nieuws, en werkelijk alles wat je voorbij ziet komen geloven. Dat is net zo naïef natuurlijk. Kijk als je denkt dat werkelijk elke politicus op de hoogte is van het grotere plan  van machten achter de macht, dan wil ik je wel kwalificeren als té kritisch. Maar dat het echt allemaal alleen maar nuttige idioten zijn is natuurlijk niet zo. Je kunt degenen die op de hoogte zijn er meestal al redelijk snel uitpikken. Als je de grotere agenda een beetje kan volgen en ziet wie steeds geheel ondemocratisch gewoon z’n gang kan gaan, dan moeten er wat lampjes gaan branden. 

Alle meningen.

Het liefst heeft Maria het er helemaal niet meer over met haar vriendin, maar dat is moeilijk. “Gesprekken met haar vallen heel snel terug in het papegaaien en vereren van haar favoriete politici van de partij waar ze achter staat.  Vol overgave en trots vertelt ze dan aan welke regels en wetten ze zich nu weer mag houden, en hoe fijn dat voelt die bescherming en vrijheidsberoving. Vaak probeer ik het dan over andere dingen te praten, maar ze voelt een sterke behoefte om haar mening er steeds door te blijven drukken. Het lijkt erop alsof ze bevestiging zoekt. Ze zit ook op allerlei forums van nieuwssites in de zogenaamde “veilige omgevingen”.  ‘Ik wil alle meningen horen’, zegt ze altijd, ‘en die gebruik ik om mijn eigen mening te vormen’. Ze staat er alleen niet bij stil dat al die meningen daar al gefilterd zijn omdat in die “veilige omgevingen” mensen met een totaal andere mening niet worden toegelaten. Het is een omgeving waar ieder echt kritisch geluid allang weggecensureerd is. 

Vaak leiden gesprekken tussen hen tot onenigheid. .”Ze is er helemaal van overtuigd dat ik tegen haar ben. Toen ze de coronacrisis een pandemie noemde hebben we een pittige discussie gevoerd en liep het even hoog op, maar dat hebben we daarna uitgepraat. Ze is geen slecht mens. Dat vind ik het belangrijkst: Wat zijn de intenties, waar komt het vandaan? Ze is hartstikke lief. Ik vind haar conformisme vaak ontzettend naïef, maar ik wil gewoon fijn vrienden zijn. Denk jij maar wat je wil denken, ik denk andere dingen. Je kunt het niet altijd met elkaar eens zijn, dat hoeft ook niet altijd. Met mensen met een ander geloof kun je ook gewoon vrienden zijn. Voor mij staat het de vriendschap niet in de weg. Ik weet hoe ze is en dit hoort bij haar. Maar ik wil wel gewoon gesprekken kunnen voeren over andere dingen.”

Bij Maria is dat laatste onmogelijk. “Een paar weken geleden hebben we weer ruzie gehad, toen heeft ze mij gezegd dat ze mij een tijdje niet wil spreken. Het kost haar teveel energie en ze voelt zich aangevallen in haar  veilige omgeving die die voorgeschreven werkelijkheid haar ogenschijnlijk lijkt te bieden. Haar conformisme maakt haar zwak, goedgelovig en bang, en mensen die zelf nadenken ziet ze als de vijand. 

Hoe kun je nu het beste omgaan met (radicale) conformisten in je naaste omgeving? “Ten eerste is het belangrijk dat je die persoon serieus neemt en serieus het gesprek aangaat zegt Bestaniet. “Het is van belang dat je de discussie open houdt, en dus niet tussen de regels door laat blijken dat je erop neerkijkt. Als je mensen glazig aankijkt alsof ze gek zijn, verwijder je ze juist van je.” De denkbeelden van de ander negeren raadt Bestaniet af. “Vraag liever waar die persoon het op baseert, hoe hij daarbij komt, wat voor bewijs hij denkt te hebben. Vaak overschatten mensen hoeveel kennis ze hebben over dingen, dat zie je vooral bij conformisten. Dat kun je goed gebruiken om ze te laten inzien dat ze totaal niet op de hoogte zijn omdat ze een eenzijdig propaganda verhaal blijven geloven. 

Rationele argumenten.

Heeft het wel zin om mensen die stellig overtuigd zijn van hun gelijk te proberen te overtuigen met tegenargumenten? Bestaniet denkt van wel. “Rationele argumenten kunnen zeker helpen, maar je moet er ook weer geen wonderen van verwachten. Realiseer je dat dit soort denkbeelden vaak voortkomen uit emotie en meegegeven worden in de opvoeding. Op Staatsscholen krijg  je van kinds af aan minimaal 12  jaar zorgvuldige programmering. Uiteindelijk is het als een atheïst die discussieert met een katholiek over de vraag of God bestaat. Als iemand rotsvast gelooft in dingen die in jouw ogen absurd zijn, dan zul je daar een zware dobber aan hebben.

*De namen Maria, Sofia, Anna en I.K. Bestaniet zijn uiteraard volledig verzonnen, ook in het originele artikel van het RTL nieuws. Door te zeggen dat hun echte namen bekend zijn bij de redactie doen ze alsof het om de privacy gaat. Dat is een een handige truc, want niemand kan dan ooit controleren of die mensen echt bestaan. Op de “expert” Jan-Willem van Prooijen (uit het originele artikel) na natuurlijk. Die faken ze meestal niet, dat is namelijk wel te controleren. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *